Ο ελαιοκομικός τομέας στην Ελλάδα: ατενίζοντας το 2020

9 Προβολές

Το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να λειτουργήσει ο ελληνικός ελαιοκομικός τομέας(και ιδιαίτερα το ελαιόλαδο) σήμερα και πολύ περισσότερο αύριο, είναι εντελώς διαφορετικό από αυτό του 1990 και του 2000.

Τα πάντα διαφοροποιούνται, αφού οι μηχανισμοί στήριξης του παραγωγού λόγω ΚΑΠ έχουν σχεδόν διαλυθεί, η αγορά λειτουργεί με βάση την προσφορά και τη ζήτηση, η Ισπανία πλησιάζει το όριο των1,4 εκατ. τόνων με το 60% extra παρθένο και έλεγχο της αγοράς(παραγωγής και ζήτησης), η ζήτηση του χύμα ελαιολάδου από την Ιταλία έχει πτωτική τάση σε ποσότητα αλλά και τιμές και υπάρχει είσοδος στην αγορά νέων ανταγωνιστικών χωρών(Τυνήσια, Μαρόκο, Συρία, Αργεντινή, Τουρκία κ.λπ.) με χαμηλό κόστος παραγωγής.

H χώρα μας με τη νέα αναθεώρηση της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής(ΚΑΠ), όποιο σενάριο και εάν προκριθεί κατά τη διάρκεια των διαπραγματεύσεων, θα είναι ανάμεσα στα κράτη-μέλη που θα έχουν μείωση στις συνολικές αγροτικές ενισχύσεις μετά το2013, αφού το ποσό της κοινοτικής ενίσχυσης ανά στρέμμα στη χώρα μας υπερβαίνει τον κοινοτικό μέσο όρο, 27 ευρώ/στρέμμα. Με δεδομένο αυτό, αλλά και τα δομικά προβλήματα που έχουμε, η ελληνική γεωργία δε θα μπορεί να “παίξει” στον τομέα των καλλιεργειών με ανταγωνιστικό κόστος παραγωγής σε ένα παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον και θα πρέπει να στραφεί σε παραδοσιακές και ήπιες μορφές καλλιέργειας, για την παραγωγή ποιοτικών και ασφαλών αγροτικών προϊόντων, σημαντικής προστιθέμενης αξίας. Ανάμεσα σε αυτές, ξεχωρίζει η ελαιοκαλλιέργεια, καθώς το διεθνές τοπίο για το ποιοτικό και ασφαλές ελαιόλαδο είναι ευνοϊκό. Παρά τις αβεβαιότητες της μείωσης των συνολικών επιδοτήσεων και της αναδιανομής των προϋπολογισμών μεταξύ των παλαιών και νέων χωρών μελών, ο ελαιοκομικός τομέας μπορεί να αισιοδοξεί ότι θα συνεχίσει να έχει σημαντική υποστήριξη, γιατί αποτελεί μια παραδοσιακή, εκτατική καλλιέργεια που συνεισφέρει στα “δημόσια αγαθά” (ανάπτυξη υπαίθρου, διατήρηση του κοινωνικού ιστού, προστασία περιβάλλοντος κ.λπ.).

Στη χώρα μας ο ελαιοκομικός τομέας έχει συγκριτικό πλεονέκτημα (παραδοσιακός ελαιώνας, ποικιλίες, χαμηλές εισροές κ.λπ.) σε σχέση με άλλες χώρες της ΕΕ (Ισπανία, Πορτογαλία) και της μεσογειακής λεκάνης (Μαρόκο, Τυνησία, Αίγυπτος κ.λπ.), που κυριαρχούν οι εντατικοί και υπερεντατικοί ελαιώνες (150-220 δένδρα ανά στρέμμα) με αυξημένες εισροές. Επιπλέον, η παγκόσμια αγορά για το ελαιόλαδο, ιδιαίτερα για το πιστοποιημένης ποιότητας(συμπεριλαμβανομένης και της οργανοληπτικής) και ασφάλειας, είναι σήμερα ελλειμματική και αναμένεται να είναι ευνοϊκή τα επόμενα χρόνια, με δεδομένη την αύξηση της κατανάλωσης του προϊόντος στις χώρες BRIC (Βραζιλία, Ρωσία, Κίνα) αλλά και στην ΕΕ, που παραμένει η υπ’ αριθμόν ένα αγορά για το προϊόν. Ωστόσο, το “παράδοξο” σήμερα είναι πως το ελαιόλαδο είναι το μοναδικό ίσως αγροτικό προϊόν (comodity), στο οποίο την τελευταία 3ετία δεν παρατηρείται έκρηξη τιμών, με αποτέλεσμα ο παραδοσιακός ελαιώνας και ο καλλιεργητής του να υφίστανται ισχυρές πιέσεις και η καθήλωση των τιμών να καθιστά την παραδοσιακή ελαιοκαλλιέργεια ασύμφορη και το μέλλον της αβέβαιο.

Το γενικότερο κλίμα, πάντως, είναι ευνοϊκό για το ελαιοκομικό προϊόν, αλλά οι όποιες κινήσεις θα πρέπει να γίνουν συντονισμένα, καθώς η ωρίμαση των αγορών απαιτεί ολοένα και καλύτερη ποιότητα και ασφάλεια, σε βάθος έρευνα της αγοράς, κατάλληλη προώθηση και προβολή και εργαλεία marketing, που να συνεισφέρουν στην καλή εικόνα που έχει για το ελαιοκομικό προϊόν ο καταναλωτής.

Φτάνει φυσικά η προσπάθεια να είναι σοβαρή, συντεταγμένη, με εθνική στρατηγική, αξιοποίηση και ανάδειξη των συγκριτικών πλεονεκτημάτων του ελληνικού ελαιολάδου και της ελληνικής επιτραπέζιας ελιάς. Και όχι με νοοτροπίες παρελθόντος, όπου ο ελαιοκομικός τομέας είχε από τις μεγαλύτερες συμμετοχές στα κοινοτικά πρόστιμα, συνολικού ύψους 2,5 δισ. ευρώ, που επέβαλε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή στη χώρα μας για κακοδιαχείριση αγροτικών ενισχύσεων και επιδοτήσεων τη δεκαετία1996-2006. Υπάρχουν το γενετικό υλικό (ποικιλίες) και οι εδαφοκλιματικές συνθήκες για να επιτευχθεί ο στόχος. Όμως, δε φτάνουν.

Στη νέα τάξη πραγμάτων είναι απαραίτητες οι γνώσεις, η επιστημονική έρευνα, η εκπαίδευση και κατάρτιση, η επιχειρηματική οργάνωση και η έρευνα της αγοράς.

Η εθνική στρατηγική αφενός θα αντιμετωπίζει τα προβλήματα και τις αδυναμίες του παρελθόντος και αφετέρου θα αναδεικνύει τα πλεονεκτήματα που υπάρχουν.

Στο πλαίσιο αυτής της στρατηγικής, η χώρα μας θα πρέπει να επενδύσει στην ανάδειξη και κατοχύρωση(rights) των ελληνικών ποικιλιών ελιάς, να στοχεύει στη μείωση κόστους παραγωγής (ομάδες παραγωγών, εφαρμογή συστημάτων ολοκληρω-μένης ή/και βιολογικής καλλιέργειας), τη βελτίωση και διασφάλιση της ποιότητας και ασφάλειας του προϊόντος (εκσυγχρονισμός και πιστοποίηση ελαιουργείων, ιχνηλα-σιμότητα κ.λπ.), την εξυγίανση του τρόπου οργάνωσης και λειτουργίας της εσωτερικής αγοράς(πάταξη νοθείας, ελ-ληνοποιήσεων), τη διαφοροποίησή του από τα σπορέλαια (ενημέρωση καταναλωτών) και την ουσιαστική ποσοτική διεύρυνση της παρουσίας του επώνυμου ποιοτικού ελλη-νικού ελαιόλαδου στις μεγάλες αγορές του εξωτερικού.

Και βέβαια την εθνική στρατηγική θα πρέπει να την ακολουθήσουν όλοι οι εμπλεκόμενοι στην αλυσίδα του λαδιού, οι παραγωγοί, οι ελαιοτριβείς, οι τυποποιητές, οι έμποροι, ακόμη και οι επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου.

Επιπλέον, αυτή η στρατηγική πρέπει να υποστηριχθεί σταθερά από την πλευρά της Πολιτείας με τα κατάλληλα χρηματοδοτικά προγράμματα.

Πληροφορίες: Ινστιτούτο Υποτροπικών Φυτών& Ελιάς, 73100 Χανιά, τηλ.: 28210 83442-3, http://www.nagref-cha.gr , e-mail: kchartz@nagref-cha.gr

Του Δρ Κωνσταντίνου Χαρτζουλάκη, Τακτικού Ερευνητή Ινστιτούτου Υποτροπικών Φυτών & Ελιάς Χανίων

Πηγή: http://www.nagref.gr/journals/ethg/images/45/ethg45p4-5.pdf

Κατηγορία : ΑΓΡΟΤΙΚΑ


Τελευταία Νέα
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟΥ ΣΗΤΕΙΑΣ
ΣΗΤΕΙΑ
ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΣΤΗΡΙΞΗΣ ΓΗΡΟΚΟΜΕΙΟΥ ΣΗΤΕΙΑΣ
Διαδικτυακή ομιλία από τη σελίδα μας «Στέγη Βιτσέντζος Κορνάρος»
ΣΗΤΕΙΑ
Διαδικτυακή ομιλία από τη σελίδα μας «Στέγη Βιτσέντζος Κορνάρος»
ΕΓΚΡΙΣΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ 02 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ Π. Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ
ΛΑΣΙΘΙ
ΕΓΚΡΙΣΗ ΘΕΜΑΤΩΝ ΚΑΤΑ ΤΗΝ ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΗ ΤΗΣ 02 ΔΕΚΕΜΒΡΙΟΥ 2020 ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΕΠΙΤΡΟΠΗΣ ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΣ ΚΡΗΤΗΣ ΠΟΥ ΑΦΟΡΟΥΝ ΤΗΝ Π. Ε. ΛΑΣΙΘΙΟΥ
Η Περιφέρεια Κρήτης οργανώνει διαδικτυακή εκδήλωση για την «Διεθνή Ημέρα Εθελοντισμού για την Κοινωνική και Οικονομική Ανάπτυξη» το Σάββατο 5 Δεκεμβρίου
ΚΡΗΤΗ
Η Περιφέρεια Κρήτης οργανώνει διαδικτυακή εκδήλωση για την «Διεθνή Ημέρα Εθελοντισμού για την Κοινωνική και Οικονομική Ανάπτυξη» το Σάββατο 5 Δεκεμβρίου
Τιμήθηκε στα Χανιά η 107η επέτειος της Ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα
ΚΡΗΤΗ
Τιμήθηκε στα Χανιά η 107η επέτειος της Ένωσης της Κρήτης με την Ελλάδα
ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟ της Π.Ε. Λασιθίου για τα δειγματοληπτικά τεστ covid στους εργαζόμενους της
ΛΑΣΙΘΙ
ΕΥΧΑΡΙΣΤΗΡΙΟ της Π.Ε. Λασιθίου για τα δειγματοληπτικά τεστ covid στους εργαζόμενους της
H “Μαϊμουνόσκαλα”
ΑΠΟΨΕΙΣ
H “Μαϊμουνόσκαλα”
Διαδικτυακή συμμετοχή του Γεωπάρκου της Σητείας στο 3ημερο Β2Β workshop εναλλακτικού τουρισμού στο Βέλγιο
ΣΗΤΕΙΑ
Διαδικτυακή συμμετοχή του Γεωπάρκου της Σητείας στο 3ημερο Β2Β workshop εναλλακτικού τουρισμού στο Βέλγιο
1 κρούσμα στο Νομό Λασιθίου από covid19
ΛΑΣΙΘΙ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
1 κρούσμα στο Νομό Λασιθίου από covid19
Οριστική απόρριψη της προσφυγής του Δήμου Ιεράπετρας από το συμβούλιο της επικρατείας για την υπόθεση 4 των κοινοτήτων που εντάχθηκαν στο δήμο Σητείας
ΣΗΤΕΙΑ
Οριστική απόρριψη της προσφυγής του Δήμου Ιεράπετρας από το συμβούλιο της επικρατείας για την υπόθεση 4 των κοινοτήτων που εντάχθηκαν στο δήμο Σητείας