O Tempora! O Mores!

139 Προβολές

Η πρόσφατη εκδημία καθηγητού (επί σειρά ετών στο Γυμνάσιο-Λύκειο Σητείας), και τα άκρως συγκινητικά λόγια αποχαιρετισμού μαθητών του, μ’ έκαναν να θυμηθώ κι’ αναπολήσω και τα δικά μου μαθητικά χρόνια (Δεκαετία του ’60, στα ίδια θρανία που δίδαξε ο εκλιπών) καθώς και τους δικούς μου δασκάλους και καθηγητές, πολλοί των οποίων σε σημαντικό βαθμό διέθεταν από τα χαρίσματα και τις αρετές, που οι νεκρολογίες των μαθητών -με γενναιοδωρία- επιδαψίλευσαν στον εκλιπόντα.
Αναπόφευκτα όμως ήλθαν στην μνήμη μου και μερικά «γκρίζα περιστατικά» από τα αξέχαστα εκείνα (τα μαθητικά της εποχής μου) χρόνια.… Όλοι έχουμε ανάλογες εμπειρίες και στα επιστημονικά βιβλία λεπτομερειακά περιγράφονται-αναλύονται-εξηγούνται, όμως σε λόγους δημόσιους – πανηγυρικούς δεν αναφέρονται. Σ’ αυτού του είδους των ομιλιών, κάτω από την συγκινησιακή φόρτιση, κυριαρχεί ο έπαινος, η υπερβολή, η νοσταλγία των περασμένων, η ωραιοποίηση των καταστάσεων, και η ηρωοποίηση-αγιοποίηση των προσώπων, ενώ «μελανά» σημεία πάσης φύσεως επιμελώς αποσιωπούνται (προφανώς γιατί δεν συνάδουν με το κλίμα που έχει διαμορφωθεί και βέβαια γιατί «πονάνε»).
Αναφέρομαι σε καταστάσεις (δεν ήταν λίγες δυστυχώς) που «ντρόπιασαν» τον πολιτισμό μας, απότοκες του χαμηλού επιπέδου του εκπαιδευτικού μας συστήματος και των γενικότερων άσχημων πολιτικο/κοινωνικών συνθηκών της εποχής. Πολύ σύντομα (τηλεγραφικά) θα αναφέρω κάποιες απ’ αυτές: Η απουσία ψυχολογικής υποστήριξης, κοινωνικής ευαισθησίας, δημοκρατικής παιδείας, πολιτιστικής καλλιέργειας κ.α. μέσα και έξω από τις ψυχρές αίθουσες των σχολείων. Σύλλογοι γονέων-κηδεμόνων ανύπαρκτοι. Διάλογος και ανταλλαγή απόψεων άγνωστα. Αυθαιρεσία παντού, έλεγχος, διαφάνεια πουθενά….. Περαιτέρω: Η αυστηρή επίπληξη για το παραμικρό, ο διαρκής φόβος, το κλίμα τρομοκρατίας, η εξύβριση, η σωματική τιμωρία των μαθητών (που ήσαν γιοί και θυγατέρες ηρώων και ηρωίδων της πατρίδας, όμως και παιδιά πάμφτωχων οικογενειών στην πλειονότητα)….. Τις περισσότερες φορές τιμωρίες επέρχονταν αιφνιδιαστικά, βάναυσα, επιδεικτικά, σε κοινή θέα-δημόσια (προς παραδειγματισμό-εξευτελισμό), πέραν υπερβολικά, άδικα, αναίτια, ανώφελα (και αδικαίωτα ακόμα και σε περιπτώσεις που αποδεικνύονταν-πανθομολογείτο η κατάφορη αδικία που είχε γίνει)….. Σωφρονιστικές(;) μέθοδοι και πρακτικές, καθόλου «κολακευτικές» για πνευματικούς ανθρώπους. Τραυματικές εμπειρίες για πολλούς (ψυχής και σώματος), που -όχι σπάνια- προβάλλονταν και ως «διαφήμιση» σε σχολές και εκπαιδευτικούς που μετέρχονταν τέτοιες παιδευτικές μεθόδους…. Αλήθεια, έτσι διδάσκονταν η Παιδαγωγική επιστήμη στις ανώτερες και ανώτατες σχολές από τους ακαδημαϊκούς καθηγητές; Οι Γυμνασιάρχες, Επιθεωρητές και το Υπουργείο που επόπτευαν, τι θέση έπαιρναν στα γενικευμένα αυτά φαινόμενα; Παύτηκαν πολλοί εκπαιδευτικοί ως «κακοί-ανισόρροποι-ακατάλληλοι» για το ύψιστο λειτούργημα που τους είχε αναθέσει η πολιτεία, ή όλοι γενικά εξελίσσονταν σύμφωνα με τα χρόνια και τις τριετίες τους;….. Τέλος, σε τέτοιο (όπως περιγραφώ) περιβάλλον μπορούν να εκπαιδευτούν οι νέοι μας σωστά για να γίνουν πρωτοπόροι επιστήμονες, συγχρόνως υπερήφανοι και χρηστοί πολίτες; Μήπως κάποιες από τις «φοβερές παθογένειες» που κουβαλάει η γενιά μας, έχουν τις ρίζες τους στο εκπαιδευτικό μας σύστημα;
Τι να πρωτοθυμηθούμε! Η «πειθαρχική ράβδος», απαραίτητο αξεσουάρ των εκπαιδευτικών, πάνω στο γραφείο τους μέσα στην τάξη. Δεκάδες παιδικά χέρια, τρεμάμενα, με ανοικτή παλάμη, να περιμένουν τη «βίτσα» του δασκάλου, που στη σειρά τιμωρούσε ένα-ένα τους «διαόλους»! (δηλ: τα παιδάκια), μετά την πρωινή προσευχή (ο αθεόφοβος!)…. Ακόμα και το παιχνίδι (Αν είναι δυνατόν!) στο χωματόδρομο τιμωρούνταν. Ο παιδονόμος (συνήθως ένας απολίτιστος) οποτεδήποτε της ημέρας ή νύχτας μπορούσε να εισβάλει στις φτωχοκαμαρούλες των (από χωριά) γυμνασιόπαιδων, ψάχνοντας να πιάσει κανένα μαθητή -επ’ αυτοφώρω- να μην διαβάζει, αλλά να ….καπνίζει!
Τελειώνοντας τις «αναμνήσεις» μου, ας μου επιτραπεί ν’ αναφερθώ σε δυο περιστατικά ακατανόητης «αυστηρότητας» διδάσκοντος που εβίωσα, σαν μαθητής Γυμνασίου. (Ενδεικτικά και «πταίσματα» είναι, σε σύγκριση με άλλα άλλων….) (α) Κάποια ημέρα μας ανακοινώνεται ότι από την επαύριο οι «απουσιολόγοι» θα πρέπει να παραδίνουν κατά την διάρκεια του πρώτου διαλείμματος σε συγκεκριμένο καθηγητή ένα χαρτάκι, όπου θ’ αναφερόντουσαν -ειδικά- οι αργοπορημένοι μαθητές της πρώτης ώρας…… Αλήθεια, ενδιαφέρθηκε ποτέ κανείς να ασχοληθεί και να ρωτήσει αυτά τα παιδιά, γιατί άργησαν να προσέλθουν στο μάθημα; Από πόσο μακριά ερχόντουσαν και με ποιες συνθήκες; Αν το βράδυ έφαγαν πριν πέσουν στα στρωσίδια τους; Αν πεινούσαν, αν κρύωναν; Αν ήσαν καλά στην υγεία τους; Αν αξημέρωτα όφειλαν να εκτελούν οικογενειακές δουλειές σε χωράφια και σε στάβλους;…. Απουσιολόγος στην τάξη μου, την πρώτη ημέρα εφαρμογής του μέτρου, στο πρώτο διάλειμμα ξέχασα αυτή την «χαφιεδίστικη» (ούτως ειπείν) υποχρέωση μου. Στο δεύτερο διάλειμμα που τη θυμήθηκα, σπεύδω να δώσω το «χαρτάκι των απόντων της πρώτης ώρας» στον εντεταλμένο καθηγητή, που με περίμενε στην κορυφή «στα σκαλάκια», νευριασμένος, σκοτεινός. Αρνήθηκε να το παραλάβει, με παρέπεμψε -εκφοβιστικά- στον ίδιο τον Γυμνασιάρχη (για να με τιμωρήσει;) και ξαφνικά, απρόσμενα…. μου άστραψε ένα χαστούκι, που «είδα τον ουρανό σφοντύλι». Το πρόσωπο μου -κατακόκκινο- γύρισε 90 μοίρες…. Το «μεσαιωνικής» εμπνεύσεως παιδαγωγικό αυτό μέτρο, λίγες ημέρες αργότερα, καταργήθηκε… (β) Αποκριά και μικρή παρέα συμμαθητών «ντυθήκαμε μασκαράδες». Τριγυρνώντας στους δρόμους, μπαίναμε σε αυλές και σε σπίτια με ξεφωνητά, πειράγματα, τραγούδια. Οι νοικοκυραίοι μας υποδέχονταν με ευχές και κεράσματα. Καθόλου πρωτότυπο, όλοι ξέρουμε. Αδιανόητο (για την πασίγνωστη Σητειακή φιλοξενία) κάποιος να μην μας ανοίξει το σπίτι του φωταγωγημένο….. Και όμως συνέβη: Καλοσυνάτα η σύζυγος καθηγητή μας δέχεται στο χωλ του σπιτιού της, αλλά από μέσα έρχεται τρεχάλα και οργίλος ο καθηγητής και…. μας πετάει έξω με τις κλωτσιές! (Γιατί; Οι μαθητές ήμασταν “απρεπείς” τηρώντας το πανάρχαιο μας έθιμο;) Η σύζυγος μένει αποσβολωμένη, βλέποντας μας να κατρακυλάμε τις σκάλες της αυλής… (Ανατρέψαμε και μια γλάστρα στο πανικό μας)…..
Θα μου πείτε: Τι να κάνουμε; Έτσι ήταν τότε τα πράγματα. Άλλως: O Tempora! O Mores! (Όπως με στόμφο έλεγε σε κάθε… μα σε κάθε!…. μάθημα Λατινικών ο συγχωρεμένος καθηγητής μας Στέφανος Αντζολετάκης).… Ας είναι….. Ας είναι «ελαφρύ το χώμα» που σκεπάζει όλους (όσους!) τους δάσκαλους και καθηγητές μας. Όλους ανεξαίρετα…. Ακόμα και ‘κείνων που…. «η χέρα ντως μας έπεσε βαρά» κάποτε…. «Για το καλό μας ήτονε…. Για να γεννούμε αθρώποι»!
Με εκτίμηση,
Τάκης Γιαβής

Κατηγορία : ΑΠΟΨΕΙΣ


Τελευταία Νέα
Η εθελοντική ομάδα «IerapetraV2»
ΛΑΣΙΘΙ
Η εθελοντική ομάδα «IerapetraV2»
H μεγαλύτερη βροχόπτωση του νομού Λασιθίου στη Σητεία- ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΒΡΟΧΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΚΑΚΟΚΑΙΡΙΑ 19 – 23 Οκτ. 2020-10-24
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΣΗΤΕΙΑ
H μεγαλύτερη βροχόπτωση του νομού Λασιθίου στη Σητεία- ΚΑΤΑΝΟΜΗ ΒΡΟΧΟΜΕΤΡΙΚΩΝ ΣΤΗΝ ΚΡΗΤΗ ΑΠΟ ΤΗΝ ΠΡΟΣΦΑΤΗ ΚΑΚΟΚΑΙΡΙΑ 19 – 23 Οκτ. 2020-10-24
Με την στήριξη της Περιφέρειας Κρήτης η γενική συνέλευση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Τένις
ΚΡΗΤΗ
Με την στήριξη της Περιφέρειας Κρήτης η γενική συνέλευση της Ευρωπαϊκής Ομοσπονδίας Τένις
Συμμετοχή της Περιφέρειας Κρήτης στην 1η διαδικτυακή εμπορική έκθεση για τα Ελληνικά Τρόφιμα και Ποτά «FOOD MARKET SHOW 2020»
ΚΡΗΤΗ
Συμμετοχή της Περιφέρειας Κρήτης στην 1η διαδικτυακή εμπορική έκθεση για τα Ελληνικά Τρόφιμα και Ποτά «FOOD MARKET SHOW 2020»
Έμπρακτη στήριξη από την Περιφέρεια Κρήτης σε όλες τις ομάδες ποδοσφαίρου της Γ’ Εθνικής Κατηγορίας
ΚΡΗΤΗ
Έμπρακτη στήριξη από την Περιφέρεια Κρήτης σε όλες τις ομάδες ποδοσφαίρου της Γ’ Εθνικής Κατηγορίας
Ματαίωση των Αγώνων Στίβου «ΝΕΣΤΟΡΕΙΑ», λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού (COVID-19)
ΛΑΣΙΘΙ
Ματαίωση των Αγώνων Στίβου «ΝΕΣΤΟΡΕΙΑ», λόγω της πανδημίας του κορωνοϊού (COVID-19)
ΔΟΜΕΣ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ
ΛΑΣΙΘΙ
ΔΟΜΕΣ ΦΙΛΟΞΕΝΙΑΣ ΑΤΟΜΩΝ ΤΡΙΤΗΣ ΗΛΙΚΙΑΣ ΙΕΡΑΠΕΤΡΑΣ
Διαδικασία πιστοποίησης χρήσης φυτοφαρμάκων από την Ένωση Σητείας
ΣΗΤΕΙΑ
Διαδικασία πιστοποίησης χρήσης φυτοφαρμάκων από την Ένωση Σητείας
Εγγραφές στο Δημοτικό Ωδείο Σητείας «Ο Στρατής Καλογερίδης»
ΣΗΤΕΙΑ
Εγγραφές στο Δημοτικό Ωδείο Σητείας «Ο Στρατής Καλογερίδης»
Διαγραφή Αϊλαμάκη- Παπαδάκη από την ομάδα Καραμανωλάκη
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΣΗΤΕΙΑ
Διαγραφή Αϊλαμάκη- Παπαδάκη από την ομάδα Καραμανωλάκη