ΧΑΪΝΗΔΕΣ Η “κλεφτουριά” της Κρήτης Στην Επανάσταση του ‘21

24 Προβολές

Γράφει: Γιώργος Αλεβίζος-Πρόεδρος Μικρασιατών

Ποντίων και Αρμενίων Σητείας

Κανένας Κρητικός δεν χρησιμοποιήθηκε. Για καταδίωξη “χαΐνη” στη στεριά. Για καταδίωξη κουρσάρου (χαΐνη) στη θάλασσα.

Ο αιματηρός πόλεμος Χριστιανοσύνης και Ισλάμ. Δημοκρατίας Αγ. Μάρκου-Βενετίας και Οθωμανικής Αυτοκρατορίας. Για την κατάληψη της Κρήτης. Κράτησε 25 χρόνια. Από το 1645 έως τα τέλη του 1669.

Οι Βενετοί μέχρι τέλους κράτησαν τα 4 μικρά φρούρια Γραμβούσας, Σούδας, Σπιναλόγκας και Σητείας. Στην κατοχή τους παρέμενε και το Μεγάλο Κάστρο. Το οποίο από το 1821 πήρε την ονομασία Ηράκλειο.

Οι Τούρκοι είχαν 10.000 άνδρες επάνω στην Κρήτη. Τους περισσότερους γύρω από τα τείχη του Μ.Κάστρου. Ένα μέρος στα Χανιά. Τους υπόλοιπους διαμοιρασμένους σε άλλα μέρη της Κρήτης.

Στην πολιορκία του Μ.Κάστρου (24-7-1669). Την αρχηγία των επιχειρήσεων είχε αναλάβει ο Μεγάλος Βεζύρης, Κιοπρουλής Αχμέτ Πασάς. Που είχε αποβιβασθεί στα Χανιά την 3-11-1666. Φέρνοντας και 6000 ορκισμένους στον Σουλτάνο Γενίτσαρους.

Μετά την κατάληψη του Ρεθύμνου. Ο Χουσεΐν Πασάς έστειλε στον φιλήδονο Σουλτάνο Ιμπραήμ. Για το χαρέμι του 10 πανέμορφες λυγερόκορμες Κρητικοπούλες.

Προχωρώντας οι Τούρκοι προς την ύπαιθρο, η αγωνία των Χριστιανών μεγάλωνε. Ζητούσαν όπλα που δεν είχαν. Δεν έβρισκαν. Περίμεναν βοήθεια. Από πού όμως;

Οι Τούρκοι, περιοδεύοντες το νησί διαβεβαίωναν τον χριστιανικό πληθυσμό. Ότι τίποτα δεν είχε να χάσει, να φοβηθεί, από τη νέα μεταβολή. Κι αν κάτι άτακτο

σημειώθηκε, στα χρόνια του 25ετούς πολέμου. Τώρα που το νησί θα είναι στα χέρια του “ευλογημένου” Σουλτάνου. Όλοι. Χριστιανοί και Τούρκοι, θα είναι ευτυχισμένοι επάνω στην Κρήτη.

Όμως σύντομα οι Χριστιανοί διαπίστωσαν πόσο “ευτυχισμένοι” ήταν. Καθότι:

-Άρχισαν οι τρομερές πιέσεις των Χριστιανών να αλλαξοπιστήσουν. Να εξισλαμισθούν. Να εκτουρκιστούν. Αλλάζοντας εθνική συνείδηση.

-Με φρικτά σχέδια άρπαξαν τις περιουσίες των χριστιανών. Αφήνοντας μόνο τις άγονες “χαλέπες” των βουνών.

-Να αγγαρεύουν οι Τούρκοι, ετσιθελικώς, τους χριστιανούς για όλες τις δίκες τους δουλειές.

-Να παίρνουν οι Τούρκοι για τα χαρέμια τους. Τις γυναίκες και τις κόρες των Χριστιανών.

-Στους πύργους των Αγάδων και των Γενίτσαρων. Δύσμοιρες Κρητικοπούλες, κτηνωδώς και βασανιστικώς. Ενίοτε μέχρι θανάτου. Να υποκύπτουν σε ανομολόγητα σεξουαλικά βασανιστήρια. Από τους μέθυσους τυράννους.

-Νύφες, που στην άρνηση τους να υποκύψουν στα χάδια του Αγά. Καταδικάστηκαν να φάνε τα σκότια του σφαγμένου γαμπρού.

-Πολλές οι ανατριχιαστικές. Οι φρικτές ιστορίες. Που άφηναν αθεράπευτες πληγές. Στις ψυχές των Χριστιανών. Ακόμη και σήμερα, που εμείς τις διαβάζουμε.

Όλη η Κρήτη άρχισε να σπαράσσεται κάτω από τα νύχια του φρικτού τυράννου. Μόνο ο ορεινός όγκος των Σφακίων. Έμεινε έξω από αυτή την τουρκική καταπίεση.

Η καταρράκωση της κρητικής ψυχής. Από τις φρικαλεότητες των Αγάδων και Γενίτσαρων. Ώθησαν στο σχηματισμό των ηρωικών σωμάτων των Χαΐνηδων.

Οι οποίοι, στις σκοτεινές νύκτες. Αθόρυβα έβγαιναν με τις βάρκες των στα ακρογιάλια. Με νυχτοπορείες, άλλοτε πολύωρες και οδυνηρές. Απρόοπτα βρισκόταν στο κονάκι. Του Μπέη. Του Αγά. Του Γενίτσαρου. Που γλεντούσε με τις γυναίκες. Τις παρθένες κόρες των Χριστιανών. Προλάβαιναν οι Χαΐνηδες την ώρα που ο Τούρκος περίμενε. Την ηδονή από την αγκαλιά της παρθένας κρητικοπούλας. Τον εύρισκε το γιαταγάνι του Χαΐνη. Γλυτώνοντας την παρθενιά της η άμοιρη ροδοκόκκινη κόρη.

Πολλές φορές στο κονάκι του Αγά. Που διασκέδαζαν αγάδες και γενίτσαροι. Εισβάλοντας οι Χαΐνηδες. Έγιναν ομηρικές μάχες. Μέσα στα πτώματα των

κτηνανθρώπων είχαν πέσει και ηρωικοί Χαΐνηδες. Υπερασπιζόμενοι τους απροστάτευτους. Τους ανήμπορους χριστιανούς. Τους καθηλωμένους στο χωριό τους. Γιατί με το φόβο του θανάτου. Δεν μπορούσαν ακίνδυνα, μυστικά. Να μετακινήσουν τη μεγάλη τους οικογένεια. Ο ξένος περιηγητής Τουρνεφόρ γνώρισε τους Χαΐνηδες. Τους κλέφτες της Κρήτης. Τους είδε από κοντά. Ελάχιστα χρόνια μετά το 1669. Γνώριζε ότι χαΐνηδες στην τουρκική γλώσσα σημαίνει κακοποιοί. Και καθορίζει ακριβώς “Ονομάζουν με αυτό το όνομα τους Επαναστάτας Έλληνας”.Και ο αγώνας των υπήρξε τόσο θαυμαστός. Ώστε έκαμαν μια υβριστική λέξη να σημαίνει τον ήρωα.

Οι Χαΐνηδες. Οι αντίστοιχη “κλεφτουριά” του ελληνικού κορμού. Ήταν οι πρώτοι υπερασπιστές του δουλωμένου Κρητικού Λαού. Σε αυτούς χρωστούσε ο Χριστιανισμός την αντοχή του. Στις εκβιαστικές προσπάθειες των Τούρκων. Να εξισλαμήσουν όλους τους Χριστιανούς. Που από τις 500.000 ψυχές είχαν απομείνει οι 150.000. Σύμφωνα με τους περιηγητές Τουρνερόφ και Ποκόκ. Που βρέθηκαν στην Κρήτη λίγα χρόνια μετά τη τουρκική κατάκτηση.

Όμως οι Χαΐνηδες. Αυτοί οι φιλελεύθεροι και ηρωικοί νέοι. Από καταπιεστές των Τούρκων.

Kαταντούσαν να γίνουν καταπιεστές και των χριστιανών. Όταν στην ανάγκη να βρουν ψωμί και μπαρούτι. Αντιμετώπιζαν την άρνηση των χριστιανών, οι χαΐνηδες τους τιμωρούσαν. Με απάνθρωπη σκληρότητα. Αφού δεν συνειδητοποιούσαν οι χριστιανοί. Ότι οι χαΐνηδες ήταν προστάτες τους.

Οι Χαΐνηδες δεν έκλεβαν. Δεν λήστευαν τους χριστιανούς. Ένας Χαΐνης που επαναστατούσε στην τουρκική τυραννία. Για να προστατέψει τους ανίσχυρους αδελφούς του. Δεν καταδεχόταν να κλέψει κρυφά. Άμα όμως του αρνιόταν ο αχάριστος αδελφός. Τότε ο Χαΐνης άρπαζε. Κι αν ο αχάριστος συνέχιζε να εναντιώνεται. Τότε χωρίς οίκτο τον σκότωνε. Επειδή από τους πρώτους ωφελιμένους. Έβλεπε την παραγνώριση του Αγώνα των Χαΐνηδων.

Οι οποίοι, γυμνοί, ξυπόλητοι, πεινασμένοι, κατάκοποι. Ζητούσαν βοήθεια από τους βοσκούς. Από ξεμοναχιασμένους χριστιανούς των φαραγγιών, των ριζοβουνιών. Είχαν τη δίκαιη αξίωση να βοηθηθούν. Αν δεν τους βοηθούσαν. Η καταπίεση ήταν σκληρή.

Από τότε χρονολογείται η ζωοκλοπή. Που είχε το χαρακτηρισμό του παλληκαρισμού. Και που επί χρόνια αποτελούσε αγιάτρευτη. Για την Κρήτη πληγή. Χωρίς ακόμη να έχει κλείσει.

Εκτός από τους “Χαΐνηδες των Βουνών”. Είχαμε και τους “Χαΐνηδες των κυμάτων”.

Πολλοί που είχαν ακρογιαλιώτικα καράβια. Πιεσμένοι από την ανάγκη. Τα μετέτρεψαν σε κουρσάρικα. Για αρκετό χρόνο τρομοκράτησαν τους μπουνταλάδες. Τους Τούρκους ναυτικούς.

Το 1770. Μετά την καταστροφή των Σφακίων. Αρκετοί Σφακιανοί καραβοκύρηδες. Μετέτρεψαν τα εμπορικά τους καράβια. Σε κουρσάρικα. Τα αρμάτωσαν. Πύκνωσαν τα πληρώματα τους. Έγιναν κουρσάροι, μόνο εναντίον των Τούρκων.

Πολλές φορές αναγκάστηκαν να χτυπήσουν χριστιανικά. Ναυλωμένα από τους Τούρκους. Που πρώτα τους χτυπούσαν. Ακτοπλοούσαν και στη Κάσο. Την Κάρπαθο. Τη Ρόδο. Τα Δωδεκάνησα. Οργάνωναν ενέδρες. Παραμόνευαν στα ακρογιάλια το πέρασμα των τουρκικών καϊκιών. Ή κυνηγούσαν στο πέλαγος ξεμοναχιασμένα τούρκικα καράβια.

Η ψυχή των Χαΐνηδων Κουρσάρων δεν είχε οίκτο. Καθένας τους θυμόταν ένα νεκρό. Μια αγιάτρευτη οικογενειακή πληγή. Με μαχαίρι ή μπαλτά. Κατά τον αγριώτερο τρόπο. Εκδικείτο.

Πριν από την Επανάσταση του Δασκαλογιάννη. Δεν υπήρχαν Σφακιανοί Κουρσάροι. Γιατί δεν είχαν ακόμη δοκιμάσει τη βαναυσότητα των Τούρκων.

Το 1790 στην επαναστατημένη πειρατεία του Λάμπρου Κατσώνη. Υποβοηθούμενη από τους Ρώσους. Τέσσερα Σφακιανά πειρατικά καράβια έσπευσαν. Να ενωθούν με τον ατρόμητο στόλο του Κατσώνη.

Προ του 1770. Η μόνη ομαδική ανταρσία Κρητικών ανταρτών. Είναι η δράση των ΣΚΑΛΙΩΤΩΝ. Των πρώτων Σητειακών Χαΐνηδων. Πριν ακόμα οι ηρωικοί Σφακιανοί αποφασίσουν. Να δείξουν την ομαδική διαμαρτυρία τους.

Πέρα από τη Ζήρο. Μιας ώρας δρόμος. Στα τελευταία χρόνια της Ενετοκρατίας. Υπήρχε το μικρό χωριό Σκαλιά. Τοποθεσία που είχαν διαλέξει οι ηρωικοί Σκαλιώτες. Για την αντάρτικη δράση τους. Τα Σκαλιά, όπως και τα Σφακιά, δεν δέχθηκαν Τούρκους. Και αυτό ερέθιζε τους κατακτητές.

Οι οποίοι οργάνωναν συστηματικές εκστρατείες κατά των Σκαλιωτών. Αλλά πάντα γύριζαν μετανιωμένοι για την αιματηρή τους επιχείρηση. Παρά τις επανειλημμένες επιχειρήσεις των Τούρκων. Άλλοτε μπαμπέσικες. Ή προδοτικές. Δεν κατάφεραν να καταστρέψουν τους Σκαλιώτες.

Ότι δεν κατάφερε η βία. Κατάφερε η προδοσία. Ο παπά Δράκος ή παπά Φραγκιάς της Ζήρου. Έπεισε τους Σκαλιώτες να μεταλάβουν. Για να εξαγνίσουν

από τα ανομήματα τους. Όμως, να αφήσουν εκτός εκκλησίας τα όπλα μέσα στην εκκλησία.

Προδομένοι οι Σκαλιώτες από τον παπά ή άλλον. Βγαίνοντας από την εκκλησία της Ζήρου. Ένα-ένα τον τραβούσαν οι Τούρκοι και τον έσφαζαν. Ύστερα από σκληρή κι απεγνωσμένη πάλη.

Η παράδοση λέει ότι οι Τούρκοι έριξαν αργότερα. Τον προδότη παπά στο φούρνο. Που έψηναν για τη διασκέδαση τους αρνιά. Γιατί “όπως επρόδωκε ο νταβραμπάς τσοι χριστιανούς, μπορεί να προδώσει και τσοι Τούρκους. Ντα πίστη δεν έχει”.

Στην εκκλησία της Αγίας Παρασκευής. Στη Ζήρο-Σητείας. Φυλάσσονται τα διασωθέντα οστά. Των Σκαλιωτών Χαΐνηδων.

Τιμή και δόξα στους Χαΐνηδες, όπου Κρήτης.

Υ.Γ. Στο επόμενο δημοσίευμά μας “Οι Γενίτσαροι”

Γιώργος Αλεβίζος

23-2-2021

Κατηγορία : ΑΠΟΨΕΙΣ


Τελευταία Νέα
Σε τροχαίο ατύχημα στην Ιεράπετρα ενεπλάκη το όχημα του Υπουργού Ναυτιλίας Γ. Πλακιωτάκη
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΣΗΤΕΙΑ
Σε τροχαίο ατύχημα στην Ιεράπετρα ενεπλάκη το όχημα του Υπουργού Ναυτιλίας Γ. Πλακιωτάκη
Ανακοίνωση – Τοποθέτηση Γονέων 5ου Νηπιαγωγείου Σητειας
ΣΗΤΕΙΑ
Ανακοίνωση – Τοποθέτηση Γονέων 5ου Νηπιαγωγείου Σητειας
Απάντηση στο δημοσίευμα του Βουλευτή Λασιθίου κ. Θραψανιώτη από την ΕΑΣ Σητείας
ΣΗΤΕΙΑ
Απάντηση στο δημοσίευμα του Βουλευτή Λασιθίου κ. Θραψανιώτη από την ΕΑΣ Σητείας
Την τελευταία του πνοή άφησε λίγο πριν τη μία τα μεσάνυκτα το δίχρονο αγοράκι που είχε πέσει μέσα σε ένα βαρέλι με νερό
ΚΡΗΤΗ
Την τελευταία του πνοή άφησε λίγο πριν τη μία τα μεσάνυκτα το δίχρονο αγοράκι που είχε πέσει μέσα σε ένα βαρέλι με νερό
Ευχαριστήριο της ΔΟΚΑΣ
ΣΗΤΕΙΑ
Ευχαριστήριο της ΔΟΚΑΣ
Την προσωρινή αναστολή της διαδικασίας ανάρτησης των δασικών χαρτών ζητά με απόφασή του το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης
ΚΡΗΤΗ
Την προσωρινή αναστολή της διαδικασίας ανάρτησης των δασικών χαρτών ζητά με απόφασή του το Περιφερειακό Συμβούλιο Κρήτης
Σύσκεψη στην αντιπεριφέρεια Λασιθίου για θέματα πολιτικής προστασίας
Χωρίς κατηγορία
Σύσκεψη στην αντιπεριφέρεια Λασιθίου για θέματα πολιτικής προστασίας
Ευχαριστήριο του Γυμνασίου Παλαικάστρου
ΣΗΤΕΙΑ
Ευχαριστήριο του Γυμνασίου Παλαικάστρου
ΚΟΙΤΑΖΟΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ.
ΑΠΟΨΕΙΣ
ΚΟΙΤΑΖΟΝΤΑΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΑΡΑΘΥΡΟ ΤΗΝ ΠΑΝΔΗΜΙΑ.
Κυβερνητικές ευθύνες για το μπάχαλο των δασικών χαρτών εις βάρος των πολιτών της Κρήτης
ΛΑΣΙΘΙ
Κυβερνητικές ευθύνες για το μπάχαλο των δασικών χαρτών εις βάρος των πολιτών της Κρήτης