Υπευθυνότητα και Παιδί

37 Προβολές

Η καλλιέργεια της υπευθυνότητας αποτελεί σημαντικό στοιχείο στην ανατροφή του παιδιού. Πρόκειται για ένα ουσιαστικό εφόδιο που θα συνοδεύει τον άνθρωπο και στην ενήλικη ζωή του και αποτελεί επίσης βασική προϋπόθεση στην αποτελεσματική αλληλεπίδραση και προσαρμογή του στο κοινωνικό πλαίσιο, στο οποίο ανήκει. Θα πρέπει λοιπόν να καλλιεργείται στα παιδιά από πολύ μικρή ηλικία ώστε να τους γίνει τρόπος ζωής.
Απαιτεί από τους γονείς επιμονή και υπομονή καθώς είναι επώδυνη και αργή η διαδικασία της εκμάθησης της υπευθυνότητας. Αποκτάται σταδιακά και με πολλή προσπάθεια.
Οι περισσότερες έρευνες έχουν δείξει ότι το καλύτερο μοντέλο για τα παιδιά είναι οι γονείς. Αν θέλουμε υπεύθυνα παιδιά, πρέπει πρώτα οι γονείς να είναι υπεύθυνοι. Η κάθε κίνηση, συνήθεια ή συμπεριφορά μέσα στο σπίτι καθορίζουν τις αντιδράσεις του παιδιού. Δεν μπορούμε να ζητάμε από το παιδί να μαζέψει τα πράγματα του, όταν τα δικά μας πράγματα είναι διασκορπισμένα στο χώρο.
Απαραίτητη προϋπόθεση για να επηρεάσουμε το παιδί προς μία θετική κατεύθυνση είναι η δόμηση μίας υγιούς και καλής σχέσης γονέα – παιδιού που θα διέπεται από σεβασμό και κατανόηση και κυρίως από την πλευρά του γονιού. Συχνά μιλάμε προς τα παιδιά αντί να μιλάμε με τα παιδιά. Πρέπει να προσπαθούμε να μιλάμε με τα παιδιά μας με τον ίδιο τρόπο που θα μιλούσαμε σε ένα καλό φίλο.
Όταν ασχολούμαστε με το παιδί μας, πρέπει να δείχνουμε σεβασμό, υπολογίζοντας τα συναισθήματα και τη γνώμη του πριν προχωρήσουμε σε πράξεις. Όταν το παιδί νιώθει ότι το σέβονται έχει και το ίδιο την τάση να δείξει σεβασμό και να είναι συνεργάσιμο.Το παιδί επίσης θα πρέπει να νιώθει ισότιμο και σημαντικό μέλος της οικογένειας.
Για να είναι πιο επιτυχημένη η προσπάθεια της εκμάθησης της υπευθυνότητας, θα πρέπει να δοθεί στο παιδί η ευκαιρία να διαλέξει μία δουλειά με την οποία θα συνεισφέρει μέσα στην οικογένεια, παρά αν του αναθέσουμε ένα καθήκον.
Το ενδιαφέρον του παιδιού, η ελευθερία της εκλογής το αίσθημα της ικανοποίησης από μία καλοφτιαγμένη δουλειά θα το βοηθήσουν να φθάσει τον μακροπρόθεσμο στόχο του υπεύθυνου ενήλικα. Καθοριστικός παράγοντας ώστε το παιδί να μην αποθαρρυνθεί και ματαιωθεί στην προσπάθεια που θα καταβάλλει είναι η εργασία που θα του ανατεθεί, να ανταποκρίνεται στις ικανότητες του παιδιού. Έτσι, σε κάθε ηλικιακό στάδιο αντιστοιχούν και διαφορετικές ευθύνες.
Για παράδειγμα, το παιδί στην ηλικία των 2-3 χρόνων μπορεί να μαζεύει μόνο του κάποια παιχνίδια ή να πηγαίνει το πιάνο του στο νεροχύτη. Όσο μεγαλώνει του αναθέτουμε υπευθυνότητες, στις οποίες μπορεί να ανταπεξέλθει. Συζητώντας μαζί του μπορούμε να του παρουσιάζουμε την υπευθυνότητα ως προνόμιο και όχι ως καθήκον. Επιδοκιμάζουμε πάντα το αποτέλεσμα, ιδιαίτερα αν το παιδί έχει προσπαθήσει αρκετά για να τα καταφέρει.
Υπάρχουν ορισμένοι βασικοί κανόνες για να βοηθήσουμε τα παιδιά να αποκτήσουν υπευθυνότητα:
1.Αποφύγετε να κάνετε για το παιδί ότι μπορεί να κάνει μόνο του. Αφήστε το παιδί να βοηθάει με κάθε ευκαιρία και να επιβραβεύουμε την όποια προσπάθεια έχει καταβάλλει το παιδί. Βοηθήστε το μικρό παιδί να αναλάβει την ευθύνη π.χ. για το ντύσιμό του και να κρατήσει σε τάξη το δωμάτιο του.
2.Αφιερώστε χρόνο για την εξάσκηση της δεξιότητας. Θα πρέπει να πραγματοποιηθεί σε ώρα που για το γονιό υπάρχει άνεση χρόνου, ώστε να είναι υπομονετικός και ενθαρρυντικός. Σε αντίθεση περίπτωση, όπου θα υπάρχει πίεση χρόνου, ο γονιός θα εξαντλήσει την υπομονή του και πιθανόν να ασκήσει κριτική και να πιέσει το παιδί και η προσπάθεια να αποβεί άκαρπη, προκαλώντας την αρνητική αντίδραση και παραίτηση του παιδιού.
3.Ζητείστε και μην απαιτήστε. Όταν φορτώνουμε τα παιδιά με απαιτήσεις, μειώνεται η διάθεσή τους να βοηθήσουν. Όταν όμως ζητάμε τη βοήθεια των παιδιών και τη συνεργασία τους, πολλά παιδιά ευχαριστιούνται γιατί νιώθουν έχουν μεγαλώσει και ανακαλύπτουν ότι πραγματικά βοηθάνε τους γονείς τους.
4.Φυσικές και λογικές συνέπειες στην άρνηση της ανάληψης ευθυνών από το παιδί. Όταν το παιδί αρνείται να εκτελέσει αποκλειστικά δικές του ευθύνες, θα πρέπει να αποχωρήσουμε από τη σύγκρουση και να αφήσουμε το παιδί να έχει την εμπειρία από τις συνέπειες της ανευθυνότητάς του. Για παράδειγμα όσο προσπαθούμε να πείσουμε το παιδί να φορέσει το παλτό του έξω στο κρύο και αυτό αντιστέκεται. Στην περίπτωση αυτή υποχωρούμε και αφήνουμε το παιδί να βγει έξω και να υποστεί το κρύο, οπότε και να αναζητήσει από μόνο του το παλτό.
5.Όταν αρνείται το παιδί να αναλάβει ευθύνες θα πρέπει να τους εξηγούμε του τι είναι λάθος και να αποσαφηνίζουμε του τι θα πρέπει να κάνει. Οι αρμοδιότητες και οι κανόνες πρέπει να είναι ξεκάθαροι. Οι συνέπειες από τη μη τήρησή τους πρέπει να έχουν γνωστοποιηθεί στο παιδί, να εφαρμόζονται ήρεμα και να είναι δίκαιες και λογικές.

Όσο οι γονείς εκτελούν τα καθήκοντα του παιδιού, το παιδί θα παραμένει ανεύθυνο. Τα παιδιά καθώς μαθαίνουν να δέχονται την υπευθυνότητα, αρχίζουν να χαίρονται το γεγονός ότι είναι υπεύθυνα. Αποκτούν αυτοπεποίθηση και συνειδητοποιούν ότι έχουν αξία.

Βιβλιογραφία
1.«Το υπεύθυνο παιδί και πώς να το μεγαλώσουμε», Ντον Ντινκμέγιερ – Γκάρυ ΜακΚαίη, 13η έκδοση , 2009 Εκδόσεις Θυμάρι
2.Internet : www.faneromenihol.gr άρθρο της Ελένης Δασκαλάκη σε συνεργασία με την κλινική ψυχολόγο ʼννα-Μαρία Κυριακοπούλου
3.Internet : www.diety.gr άρθρο της Γεωργίας Λάττα νηπιαγωγός-ειδική παιδαγωγός-συγγραφέας

Νοσοκομείο Ημέρας Σητείας –
Σαμαρά Ελευθερία, Κοινωνική Λειτουργός

Κατηγορία : ΑΠΟΨΕΙΣ


Τελευταία Νέα