Πολιτική Ανανέωση

62 Προβολές

Του Γεώργιου Στ. Πρεβελάκη*

Από την ίδρυσή του το ελληνικό κράτος και η κοινωνία η οποία συγκροτήθηκε γύρω του είχαν προσοδοθηρικό χαρακτήρα. Η σημαντική για την ευρωπαϊκή νεωτερική ταυτότητα ελληνική θεματική, καθώς και η γεωστρατηγική θέση του ελλαδικού εδάφους, εξασφάλισαν στην ελλαδική ελίτ πόρους έξωθεν, μέρος των οποίων διένειμε στον πληθυσμό, με αντάλλαγμα την υπακοή. Ο προσοδοθηρικός και πελατειακός χαρακτήρας της ελλαδικής πραγματικότητας εξηγεί και τον αντιπαραγωγικό χαρακτήρα της.

Η αναπηροποιητική εξάρτηση από την έξωθεν γενναιοδωρία εμφανίζει διακυμάνσεις. Κατά τον Μεσοπόλεμο και κατά τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες έγιναν σοβαρές προσπάθειες για οικονομική ανεξαρτησία. Από την ενσωμάτωσή μας, όμως, στο ευρωπαϊκό γίγνεσθαι το 1981, η εγγενής ασθένεια του ελλαδισμού επιδεινώνεται συστηματικά. Ο συνδυασμός της αμέριστης οικονομικής υποστήριξης και της ευκολίας δανεισμού στην ευρωζώνη με τις πελατειακές πρακτικές του πολιτικού συστήματος μετέτρεψαν σε τέσσερεις δεκαετίες την Ελλάδα στον μεγάλο ασθενή της Ευρώπης.

Με ελάχιστες εξαιρέσεις, οι Υπουργοί Οικονομικών και οι σύμβουλοί τους συγκάλυπταν εντέχνως τον αύξοντα παρασιτικό και αντιπαραγωγικό χαρακτήρα της ελληνικής κοινωνίας. Η ψευδαίσθηση ευημερίας και επιτυχίας ανέστειλε όλα τα ανακλαστικά της ελληνικής κοινωνίας η οποία βυθίστηκε στην υπεροψία, στην αυταρέσκεια και στον συντηρητισμό.

Το νέο πλαίσιο μετασχημάτισε το πολιτικό τοπίο. Τα δύο κόμματα εξουσίας συνέκλιναν ως προς τις πρακτικές τους. Η Αριστερά, αντί να ασκεί κριτική στον αντιεργασιακό χαρακτήρα της οικονομίας, υπερθεμάτισε για «τα κεκτημένα». Η σύνθεση του πολιτικού προσωπικού επηρεάστηκε, επίσης, από την περιρρέουσα ατμόσφαιρα. Όσοι πολιτικοί επεσήμαιναν επερχομένους κινδύνους αντιμετωπίστηκαν από τους πολίτες, στην καλύτερη περίπτωση ως δυσάρεστοι κινδυνολόγοι, στην χειρότερη ως όργανα σκοτεινών συμφερόντων. Εξοβελίστηκαν διά της λαϊκής ψήφου, ενώ η ανοχή της Ευρώπης επιβεβαίωσε τα κυρίαρχα λαϊκιστικά στοιχεία. Η σημερινή πολιτική στελέχωση είναι συνέπεια της ανασύνθεσης την οποία προκάλεσε το ναρκωτικό του εύκολου ευρωπαϊκού χρήματος.

Ολόκληρο αυτό το σύστημα συγκρούστηκε με την πραγματικότητα όταν έφτασε η κρίση. Χωρίς το καύσιμο της προσόδου, το όχημα του πελατειακού κράτους σταμάτησε απότομα. Το πολιτικό σύστημα,  ταυτοχρόνως  δημιουργός και  αντανάκλαση της προσοδοθηρικής λογικής, απεδείχθη ανίκανο να διαχειριστεί τα νέα δεδομένα. Δεν μπορούσε,  βέβαια, να εξυγιάνει την κατάσταση, όπως ζητούσαν οι δανειστές, καθώς τα περισσότερα στελέχη  δεν διέθεταν άλλη ικανότητα και νομιμοποίηση, πέραν της συναλλαγής με τους εκλογείς και την διαπλοκή. Ο λαός, ναρκωμένος και εθισμένος στην προσοδοθηρία, απαιτούσε από την πολιτική ηγεσία να εξασφαλίζει την περιπόθητη πρόσοδο. Η αποτυχία να πεισθεί η Τρόϊκα για νέες άνευ όρων παροχές οδήγησε στην διαδοχική κατάρρευση των δύο κομμάτων εξουσίας.

Η επικράτηση της Αριστεράς οφείλεται στην υπόσχεση να ανανεώσει την προσοδοθηρία. Το 2015, οι εκλογείς τής ανέθεσαν με την ψήφο τους να επιτύχει όσα εξασφάλιζαν τα πρώην κόμματα εξουσίας πριν από την κρίση. Αντί για δύναμη ρήξης με το φαύλο παρελθόν, η κυρίαρχη Αριστερά λειτούργησε στις συλλογικές αναπαραστάσεις ως το τελευταίο προπύργιό του- το οποίο κατέρρευσε την περασμένη εβδομάδα. Το κυβερνών κόμμα ακολουθεί την μοίρα των προηγηθέντων. Η αποτυχία του Πρωθυπουργού να επιβάλει τους όρους του έθεσε τέλος στην πορεία η οποία εγκαινιάστηκε το 1981.

Προϋπόθεση για την πολιτική ανανέωση, για την προσαρμογή της πολιτικής στις νέες πραγματικότητες, αποδεικνύεται και πάλι η πλήρης κατάρρευση του παλαιού “status quo”. Στην ελληνική πολιτική “tabula rasa” θα οικοδομηθεί μια νέα πολιτική πραγματικότητα. Η «δημιουργική καταστροφή» θα συνοδευτεί από απώλειες, κοινωνικές και ενδεχομένως, εθνικές. Αυτό είναι πάντοτε το τίμημα του συντηρητισμού: η άρνηση της σταδιακής αλλαγής καθιστά αναπόφευκτη την βίαιη ρήξη.

Σε μια τέτοια πορεία ελλοχεύει ένας διπλός κίνδυνος: η αναρχία και ο αυταρχισμός. Ευτυχώς η Ελλάδα διαθέτει φύλακες αγγέλους εξ Εσπερίας, οι οποίοι δεν ανέχονται να μετατραπεί η χώρα μας σε «μαύρη οπή» των Βαλκανίων. Πρόκειται για μιαν άλλη μορφή προσόδου.

Οι λαοί στις κομμουνιστικές χώρες της Ευρώπης αναγκάστηκαν να προσαρμοστούν, από την μια ημέρα στην άλλη, σε ριζικά διαφορετικές συνθήκες. Οι ιστορικοί του μέλλοντος θα συγκρίνουν, ίσως, την εμπειρία της μετακομμουνιστικής μετάβασης με όσα θα εκτυλιχθούν στην Ελλάδα.

*Ο κ. Γεώργιος Στ. Πρεβελάκης, είναι καθηγητής στη Σχολή Γεωγραφίας στο – Université Paris 1 Panthéon-Sorbonne και στο Iνστιτούτο Πολιτικών Σπουδών (Sciences Po) στο Παρίσι. Eιδικεύεται στους τομείς της Γεωπολιτικής, της Πολεοδομίας και της Πολιτισμικής Γεωγραφίας. Iδιαίτερα γνωστή είναι η συμβολή του γύρω από την Γεωπολιτική των Bαλκανίων. Tο άρθρο είχε αναρτηθεί σε σελίδα κοινωνικής δικτύωσης απ’ όπου το αναδημοσιεύει το Sitiapress.gr

Κατηγορία : ΑΠΟΨΕΙΣ


Τελευταία Νέα
Θετικός στον Covid19 o Γιάννης Πλακιωτάκης
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΣΗΤΕΙΑ
Θετικός στον Covid19 o Γιάννης Πλακιωτάκης
Εξιτήριο έλαβε ο αντιδήμαρχος κ. Αϊλαμάκης από το Νοσοκομείο
ΣΗΤΕΙΑ
Εξιτήριο έλαβε ο αντιδήμαρχος κ. Αϊλαμάκης από το Νοσοκομείο
Ερώτηση Θραψανιώτη για το Νοσοκομείο Ιεράπετρας
ΛΑΣΙΘΙ
Ερώτηση Θραψανιώτη για το Νοσοκομείο Ιεράπετρας
3ο Πανελλήνιο Βραβείο για το Γυμνάσιο Χανδρά στον Διαγωνισμό της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών
ΣΗΤΕΙΑ
3ο Πανελλήνιο Βραβείο για το Γυμνάσιο Χανδρά στον Διαγωνισμό της Ένωσης Ελλήνων Φυσικών
Ενημέρωση πληγέντων παραγωγών Δήμου Οροπεδίου Λασιθίου για τις ζημιές από την πλημμύρα το διάστημα 6 έως 11 Νοεμβρίου
ΛΑΣΙΘΙ
Ενημέρωση πληγέντων παραγωγών Δήμου Οροπεδίου Λασιθίου για τις ζημιές από την πλημμύρα το διάστημα 6 έως 11 Νοεμβρίου
Συνάντηση Περιφερειάρχη Κρήτης με το Δήμαρχο Ιεράπετρας
ΛΑΣΙΘΙ
Συνάντηση Περιφερειάρχη Κρήτης με το Δήμαρχο Ιεράπετρας
Επιστολή διαμαρτυρίας του Δημάρχου Γ. Στεφανάκη προς τον Πρόεδρο και την Διοίκηση της Τράπεζας Πειραιώς που αποφάσισαν το κλείσιμο του μοναδικού τραπεζικού καταστήματος της Πειραιώς στο Δήμο.
ΛΑΣΙΘΙ
Επιστολή διαμαρτυρίας του Δημάρχου Γ. Στεφανάκη προς τον Πρόεδρο και την Διοίκηση της Τράπεζας Πειραιώς που αποφάσισαν το κλείσιμο του μοναδικού τραπεζικού καταστήματος της Πειραιώς στο Δήμο.
Ερώτηση Βελόπουλου και “Ελληνικής Λύσης” για την κατάρρευση του τοιχίου του 2ου Δημοτικού
ΣΗΤΕΙΑ
Ερώτηση Βελόπουλου και “Ελληνικής Λύσης” για την κατάρρευση του τοιχίου του 2ου Δημοτικού
Μειωμένα τα κρούσματα Covid19 στην Κρήτη-1 στο νομό Λασιθίου
ΛΑΣΙΘΙ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
Μειωμένα τα κρούσματα Covid19 στην Κρήτη-1 στο νομό Λασιθίου
54 νέα κρούσματα covid19 στην Κρήτη – 2 στο Λασίθι
ΛΑΣΙΘΙ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
54 νέα κρούσματα covid19 στην Κρήτη – 2 στο Λασίθι