ΠΟΛΕΜΟΣ ΚΑΙ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑ ΡΩΓΜΕΣ ΣΤΟ ΣΗΜΕΡΙΝΟ ΠΟΛΙΤΙΚΟ-ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΟ STATU QUO

65 Προβολές

Ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος συνεχίζει να στοιχειώνει τα ζητήματα γεωπολιτικής αλλά και τις αγορές. Το τελευταίο διάστημα επανήλθαν μνήμες του 1914, καθώς ο φετινός Ιούλιος σηματοδότησε την εκατοστή επέτειο του ʼ Παγκοσμίου Πολέμου. Ο πόλεμος εκείνος κόστισε εκατομμύρια ζωές και πυροδότησε μια πολιτική και οικονομική αλλαγή τεράστιας κλίμακας: τέσσερις αυτοκρατορίες καταστράφηκαν (Πρωσία, Ρωσία, Τουρκία και Αυστροουγγαρία) προετοιμάζοντας το έδαφος για τη Ρωσική Επανάσταση και οδηγώντας άμεσα ή έμμεσα στον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο αλλά και στον Ψυχρό Πόλεμο.
Ο Β’ Παγκόσμιος Πόλεμος έκανε φανερό ότι οι εθνικοί πόλεμοι στην σύγχρονη εποχή δημιουργούν περισσότερα προβλήματα από όσα επιλύουν. Απέδειξε ότι το δόγμα (ο πόλεμος είναι η συνέχεια της πολιτικής με άλλα μέσα) ήταν και παραμένει θεμελιωδώς λανθασμένο.
Ακόμη και τώρα ένα αιώνα αργότερα, μπορούμε να αισθανθούμε τον αντίκτυπο του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου.
Η κατάρρευση της τουρκικής αυτοκρατορίας οδήγησε, μεταξύ άλλων, στη χάραξη γραμμών πάνω στο χάρτη που σήμερα συνιστούν τα σύνορα της Μέσης Ανατολής, συμπεριλαμβανομένων του Ιράκ, της Συρίας και της Παλαιστίνης. Ακόμα και το Ισραήλ, που απέκτησε υπόσταση κράτους αργότερα συνδέει τα σύνορά του με την κατάρρευση των ευρωπαϊκών αυτοκρατοριών.
Η διαμάχη μεταξύ Ουκρανίας και Ρωσίας αφορά σε μεγάλο βαθμό το παρελθόν και το μέλλον της Ρωσικής αυτοκρατορίας και επανατοποθετεί τις σχέσεις Ανατολής-Δύσης σε νέες βάσεις καθώς και τις γενικότερες ισορροπίες ανάμεσα στα διαμορφούμενα και υπό διαμόρφωση οικονομικά κέντρα.
Οι πολιτικοί του σήμερα οφείλουν να το λάβουν αυτό σοβαρά υπόψη τους.
«Η δύση θα πρέπει να αποδεχθεί ότι η Κριμαία είναι πλέον Ρωσική, ότι οι ανατολικές ρωσόφωνες επαρχίες θα έχουν αυξημένη αυτονομία και ότι η Ουκρανία δεν θα γίνει ποτέ μέλος του ΝΑΤΟ από την πλευρά της, η Μόσχα θα δεχθεί μια νέα συμφωνία για την παροχή φυσικού αερίου, τη νέα εμπορική συμφωνία Ε.Ε.-Ουκρανίας και θα παύσει να υποστηρίζει τους αυτονομιστές».
Καμία από την πλευρά των ανταγωνιστών δεν έχει την πολυτέλεια να αφήσει την κατάσταση να φτάσει πολύ μακριά. Επιτέλους οι πολιτικοί ας κάνουν αυτή τη φορά τις ορθολογικές οικονομικές επιλογές.
Με το εμπάργκο κατά της Ρωσίας η Ουάσινγκτον πιέζει αφόρητα τους Γερμανούς να συνταχθούν με τη Δύση. Χωρίς την Ανατολή όμως το Βερολίνο βγαίνει σαφώς αποδυναμωμένο, καθώς η ανατολική πολιτική του, κινδυνεύει να μείνει από καύσιμα. Απειλεί όμως και η Ρωσία με την ενεργειακή συμφωνία που υπέγραψε με την Κίνα.
Έφτασε άραγε το τέλος της γερμανικής Ευρώπης; Ουδείς γνωρίζει.
Η μετάβαση πάντως στο νέο πολύ-πολικό κόσμο δημιουργεί γεωπολιτικό πανδαιμόνιο.
Έχουμε συνηθίσει να αναφέρουμε ότι επικρατεί ειρήνη από το 1945, παραβλέποντας μια σειρά συγκρούσεις, με αποκορύφωμα τους πολέμους στην πρώην Γιουγκοσλαβία.
Σήμερα έχει ξεσπάσει ξανά πόλεμος στην Ευρώπη. Αν η Ρωσία σταδιακά προσεγγίζει περισσότερο την Κίνα, ίσως φτάσουμε να μιλάμε για την έναρξη ενός Ψυχρού Πολέμου με νέα μορφή.
Την ίδια ώρα η αραβική άνοιξη οδήγησε σε συγκρούσεις εντός και εκτός συνόρων και θρησκειών, σε ένα λουτρό αίματος που μοιάζει με τον τριακονταετή πόλεμο στην ειρήνη 1618-1648, με επίκεντρο το θρησκευτικό πόλεμο μεταξύ καθολικών και προτεσταντών. Το Ισλάμ δεν βίωσε ποτέ μια ανάλογη μεταρρύθμιση με αυτή την προτεσταντική του 1517. Η σημερινή σύγκρουση μεταξύ Σηϊτών και Σουνιτών ισλαμιστών είναι έντονη, όπως ακριβώς στην Ευρώπη του 19ου αιώνα, εγκυμονεί ο κίνδυνος παρατεταμένων συγκρούσεων.
Οι ελπίδες για έξοδο από τη χειρότερη ύφεση των τελευταίων 50 ετών κινδυνεύουν να διαψευστούν εξαιτίας των γεωπολιτικών αναταράξεων.
Η οικονομική αλληλεξάρτηση και οι δεσμοί που έχουν διαμορφωθεί την τελευταία 25ετία μάλλον αποκλείουν μια επιστροφή στην πρότερη μορφή Ψυχρού Πολέμου. Επιβάλλουν όμως επαναπροσανατολισμούς και νέες προσεγγίσεις.

Νίκος Δασκαλάκης
Ιεράπετρα, 19-08-2014 Γραμματέας Δ.Σ. ΕΑΣ Ιεράπετρας
Περιφερειακός Σύμβουλος

Κατηγορία : ΑΠΟΨΕΙΣ


Τελευταία Νέα