Δίκταμος

137 Προβολές

Η επιστημονική ονομασία είναι origanum dictamnus, οικογένεια Lamiaceae.
Πρόκεται για ένα πολυετές, αειθαλές φρύγανο με φύλλα ωοειδή μήκους 10 χιλιοστών, καλυμμένα απο τρίχες και άνθη ανοικτά ρόδινα σε κορύμβους διανθείς. Ο καρπός είναι κάρυο. Ο κρητικός δίκταμος αυτοφύεται σε ορεινές και λοφώδεις ασβεστολιθικές εκτάσεις, φαράγγια, γκρεμούς και βράχους των ορεινών περιοχών.
Ιστορικά στοιχεία. Κατα την μυθολογία , ο δίκταμος ήταν αφιερωμένος στην Θεά Αρτεμη γιατι το φυτό αυτό, βοηθούσε τις γυναίκες στον τοκετό. Ο Ιπποκράτης, ο πατέρας της Ιατρικής αναφέρει για τις θεραπευτικές γυναικολογικές ιδιότητες του φυτού. Συνήθιζε ο ίδιος να το χρησιμοποιεί για την αντιμετώπιση των φλεγμονώδών παθήσεων του δέρματος, των εξελκώσεων και των δοθιήνων. Ο Αριστοτέλης αναφέρει μεταξύ των άλλων, οτι όταν οι αίγες χτυπιόνταν με τα βέλη των κυνηγών, οί άνθρωποι, αναζητούσαν το φυτό αυτο για να τις γιατρέψουν απο το χτύπημα. Ο πατέρας της φαρμακογνωσίας, Διοσκουρίδης, αναφέρει οτι η μυρωδιά του διώχνει τα έντομα και τα ερπετά. Οι αρχαίοι πίστευαν οτι το φυτό αυτό διευκολύνει τον τοκετό, είναι εμμηναγωγό, επουλωτικό των πληγών, θεραπεύει τα έλκη και τα κατάγματα των οστών, αντιλυσικό, ευεργετικό για τις αρθρίτιδες και τις ρευματικές παθήσεις.
Έδαφος. Το φυτό καλλιεργείται σε εδάφη αμμοαργιλώδη, πορώδη, καλά και βαθειά καλλιεργούμενα και άφθονα λιπαινόμενα με κοπρια η οποία συμπληρώνεται με φωσφορικά ιόντα. Τα εδάφη αυτά πρέπει να αρδεύονται δύο φορές την εβδομάδα και να σκαλίζονται πολύ συχνά.
Πολλαπλασιάζεται κυρίως με μοσχεύματα τα οποία αφήνονται να ριζοβολήσουν και στην συνέχεια μεταφέρονται στο τόπο της καλλιέργειας. Τα φυτά που προκύπτουν απο τα μοσχεύματα έχουν γρηγορότερη ανάπτυξη αλλά τα φυτα?που προκύπτουν απο τον σπόρο, είναι πιό ανθεκτικά και μακροβιότερα. Η φύτευση του στα φυτώρια γίνεται σε γραμμές που απέχουν μεταξύ τους 30-60εκατοστά και επί της γραμμής 25-35εκατοστά.
Συλλογή. Η συλλογή του φυτού, ξεκινάει μεσα Μαίου και συνεχίζεται όλο το καλοκαίρι μέχρι και τέλος Οκτωμβρίου. Αυτή πραγματοποιείται με ψαλίδι.
Ξήρανση. Μετά την συλλογή, τα διάφορα μέρη(βλαστοί, άνθη, φύλλα), απλώνονται για ξήρανση σε σκιερούς και καλά αεριζόμενους χώρους και μονο όταν η ποσότητα τους είναι μεγάλη και ο καιρός δροσερός, εκτίθεται στον ήλιο.

Χημικά συστατικά του δίκταμου.
Αιθέριο έλαιο. Περιέχει μεγάλο πλήθος χημικών συστατικών, στα οποια αποδίδονται οι διάφορες αρωματικές και θεραπευτικές ιδιότητες του φυτού. Σύμφωνα με πολλές πηγές, το φυτό περιέχει αιθέριο έλαιο με κύρια συστατικά την θυμόλη, καρβακρόλη, καμφορά , ουσίες που προσδίδουν στο φυτό θεραπευτικές ιδιότητες, καθώς επίσης και πουλεγόνη που του προσδίδει αρωματικές ιδιότητες.
Περιλαμβάνει αρωματικά μονοτερπένια οπως είναι το π-κυμένιο, θυμόλη και γ- τερπινένιο. Η θυμόλη αποτελεί το κύριο συστατικό του αιθέριου ελαίου σε ποσοστό 78%.
Λιπαρά οξέα. Τα φύλλα του φυτού είναι πλούσια σε λιπίδια οπως είναι η φωσφατιδυλο σερίνη, φωσφατιδυλογλυκερόλη, φωσφατιδυλοχολίνη και φωσφατιδικό οξύ αλλά και στερόλες, λιπαρές αλκοόλες, ελεύθερα λιπαρά οξέα, κήροι, ίχνη τριγλυκεριδίων, τριτερπενικών οξέων.
Τοκοφερόλες. Διαπιστώθηκε η α,β,γ,δ-τοκοφερόλη.
Φλαβονοειδή.

Βιολογική αξία του δίκταμου
Παρουσιάζει επουλωτικές και στυπτικές ιδιότητες και για το λόγο αυτό θεωρείται φάρμακο για το στομάχι αλλα και για τα αποστήματα κα τα σπυριά. Καταπραύνει τους πόνους του στομάχου και των εντέρων. Για τους παραπάνω λόγους, συστήνεται σε διαταραχές, κολικούς και φλεγμονές του γαστρεντερικού συστήματος. Είναι ευστόμαχο και πολύ χωνευτικό. Σε πονοκεφάλους και πονόδοντους, κάνει καλό όταν μασάει κανείς για πολύ ώρα φύλλα δίκταμου. Καταπολεμά την κακοσμία του στόματος και βοηθάει στην αντιμετώπιση της ουλίτιδας. Το αφέψημα του είναι διουρητικό. Ως εμμηναγωγό φημίζεται οτι βοηθάει σε περιπτώσεις αμηνόρροιας που προέρχεται απο εξάντληση του οργανισμού. Συνίσταται σε νευρικές διαταραχές, νευρικούς πονοκεφάλους και άλλα νοσήματα του νευρικού συστήματος εξαιτίας των καταπραυντικών ιδιοτήτων που εμφανίζει. Για τις αντισηπτικές του ιδιότητες χρησιμοποιείται σε διαλείποντες πυρετούς, γρίπες και κρυολογήματα. Ή ρίζα του ώς αλοιφή βρίσκει χρήση κατά της ισχυαλγίας ενώ ο χυμός του καταναλώνεται μέσα σε κρασί για να θεραπεύσει τα δαγκώματα του φιδιού. Η πιο παλιά χρήση του είναι οτι βοηθάει τις γυναίκες να γεννούν πιό εύκολα και γρήγορα ενώ χρησιμοποιούνταν και ως εκτρωτικό μέσο. Σύχνά γίνεται η χρήση του λόγω των αντιελμινθικών, αντιμικροβιακών και αντισπασμωδικών ιδιοτήτων του. Τέλος χρησιμοποιείται ώς αιμοστατικό σε μώλωπες.

Γραμματέα Αναστασία
Γεωπόνος ΓΠΑ
anastagra@yahoo.gr

ΠΗΓΗ. ΤΟ ΔΙΚΤΑΜΟ ΤΗΣ ΚΡΗΤΗΣ-ΤΕΖΙΑΣ ΣΩΤΗΡΙΟΣ(ΤΜΗΜΑ ΦΑΡΜΑΚΕΥΤΙΚΗΣ ΑΠΘ)

Κατηγορία : ΓΕΩΠΟΝΙΚΑ ΑΡΘΡΑ


Τελευταία Νέα
Γενικό Μπλακ άουτ σήμερα στην Κρήτη
ΚΡΗΤΗ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
Γενικό Μπλακ άουτ σήμερα στην Κρήτη
Πλανητάριο – αστεροσχολειο σε δημοτικό οικόπεδο στη Συκια Σητειας.
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΣΗΤΕΙΑ
Πλανητάριο – αστεροσχολειο σε δημοτικό οικόπεδο στη Συκια Σητειας.
Απόφαση του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Γενικού Λυκείου Σητείας εις μνήμη του 17χρονου
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΣΗΤΕΙΑ
Απόφαση του Συλλόγου Γονέων και Κηδεμόνων του Γενικού Λυκείου Σητείας εις μνήμη του 17χρονου
πρωτοβουλία ε ένδειξη σεβασμού στη μνήμη συνανθρώπων μας
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ -ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΗΤΕΙΑ
πρωτοβουλία ε ένδειξη σεβασμού στη μνήμη συνανθρώπων μας
Στέλιος Πετράκης – Efrén López, περιοδεία στην Κρήτη
ΚΡΗΤΗ ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ
Στέλιος Πετράκης – Efrén López, περιοδεία στην Κρήτη
Επιτυχημένη συμμετοχή της Αγροδιατροφικής Σύμπραξης της Περιφέρειας Κρήτης στη διεθνή έκθεση Τροφίμων & Ποτών «FOOD EXPO 2019» στην Αθήνα
ΚΡΗΤΗ
Επιτυχημένη συμμετοχή της Αγροδιατροφικής Σύμπραξης της Περιφέρειας Κρήτης στη διεθνή έκθεση Τροφίμων & Ποτών «FOOD EXPO 2019» στην Αθήνα
δημοπράτηση των έργων από την Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου
ΛΑΣΙΘΙ
δημοπράτηση των έργων από την Περιφερειακή Ενότητα Λασιθίου
ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ αναφορικά με τη χωροθέτηση του Αστεροσχολείου – Πλανηταρίου
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ -ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΗΤΕΙΑ
ΑΠΟ ΤΗ ΔΙΕΥΘΥΝΣΗ ΤΕΧΝΙΚΩΝ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ αναφορικά με τη χωροθέτηση του Αστεροσχολείου – Πλανηταρίου
Υπογραφή στο Υπουργείο Εσωτερικών του έργου Αξιοποίηση ταμιευτήρα Φράγματος Ποταμών Αμαρίου: εγκατάσταση επεξεργασίας νερού.
ΚΡΗΤΗ
Υπογραφή στο Υπουργείο Εσωτερικών του έργου Αξιοποίηση ταμιευτήρα Φράγματος Ποταμών Αμαρίου: εγκατάσταση επεξεργασίας νερού.
Η Nutricreta από τη Σητεία στη Food Expo 2019
ΣΗΤΕΙΑ
Η Nutricreta από τη Σητεία στη Food Expo 2019