«Του Φυγέτου ο Μύλος»

0 Προβολή

Ξεκινώντας από την πόλη της Σητείας και κατευθυνόμενοι, μέσω του παλιού επαρχιακού δρόμου, προς το χωριό της Ζήρου, συναντάμε τη γνωστή, στους ντόπιους κατοίκους, τοποθεσία, με το όνομα «του Φυγέτου ο μύλος» και τη μεγαλύτερη γέφυρα του ποταμού «Παντέλι».
Η προαναφερθείσα περιοχή, βρίσκεται στην κοιλάδα του Παντελιανού ποταμού, δίπλα στη γέφυρα από την οποία περνά ο κεντρικός δρόμος που ενώνει τη Σητεία με τα γύρω χωριά. Διοικητικά, η δυτική περιοχή μετά την κοιλάδα, δεν ήταν εντός της δημοτικής κοινότητας της Πραισού, το γεγονός όμως ότι δίπλα στις όχθες του ποταμού, βρίσκονταν οι περισσότεροι και οι παραγωγικότεροι κήποι των κατοίκων της κοινότητας της Πραισού, με αποτέλεσμα να ποτίζονται κιόλας από τον τσιμεντένιο αγωγό που ερχόταν από τον «Μέσα Ποταμό», συνετέλεσε στην ένταξη της τοποθεσίας στη δημοτική κοινότητα. Η ονομασία της περιοχής, «του Φυγέτου ο μύλος», προέρχεται από την οικογένεια «Φυγετάκη» η οποία είχε στην ιδιοκτησία της έναν από τους πολλούς νερόμυλους που βρίσκονταν διάσπαρτοι σε όλο το μήκος του ποταμού και που εκμεταλλεύονταν το άφθονο νερό του. Πρόκειται για ένα μεσαιωνικό νερόμυλο του οποίου το πηγάδι βρίσκεται απέναντι από το παλιό καφενείο του Τζαβολάκη. Λέγεται ότι πάνω στο πηγάδι υπήρχε μια επιγραφή που όπως αναφέρει ο Ξανθουδίδης, έγραφε τα εξής:
«Οικοδομήθη ο υδρόμυλος τούτος δι’ εξόδου και κόπου {…} Γυεώργη Καρπαθήου του Δοξαρά, επί έτους 6979, (1471 από Χριστού γεννήσεως), μηνί Μαΐω.»
Σήμερα όλο το σύμπλεγμα του μύλου (οικίες κλπ.), εκτός από τις σημαντικές αλλοιώσεις που φαίνεται ότι έχει υποστεί (ειδικά στον πύργο του), είναι ερειπωμένο και καλυμμένο από άγρια βλάστηση (βάτους, κισσούς) με αποτέλεσμα να μην μπορούμε να διακρίνουμε την επιγραφή. Κρίνεται επομένως άμεση η επέμβαση της αρμόδιας υπηρεσίας.
Συνεχίζοντας τη διαδρομή μας, συναντούμε το καφενείο πάνω από το οποίο βρίσκεται το παλιό ελαιουργείο. Λίγο πιο πέρα κάνει την εμφάνιση του ένας ακόμα νερόμυλος, ο λεγόμενος «μύλος του Κατσανέβα». Εκεί παλαιότερα ήταν ο στρατώνας των γενιτσάρων που έλεγχαν το πέρασμα στο ποτάμι. Την ύπαρξη τους επιβεβαιώνει και ¨ο πέλεκυς¨, το έμβλημα δηλαδή των γενιτσάρων, που διατηρείται στο πάνω μέρος της πόρτας.
Λίγο πιο πέρα στέκει καμαρωτή η εκκλησία της Αγίας Κυριακής ενώ την απέναντι όχθη του ποταμού στολίζει το εκκλησάκι του Αγίου Γεωργίου, κάτω από το οποίο βρίσκεται ακόμα ένας νερόμυλος, αυτός του «Κασωτονικόλα», πιο μεγάλος και πιο παλιός.
Η περιοχή ήταν γνωστή και για τα πανηγύρια της, κυρίως του Αφέντη Χριστού (στις 6 Αυγούστου, ημέρα της Μεταμορφώσεως ) που γινόταν με μεγάλη συμμετοχή κυρίως των χωριών της Πραισού, του Αγίου Γεωργίου, της Συκιάς, των Σκλάβων και της Επάνω Επισκοπής. Όλοι οι παλιοί άνθρωποι θυμούμενοι τις γιορτινές εκείνες ημέρες, μιλούν έχοντας τις καλύτερες αναμνήσεις και περιγράφουν την οργάνωση του με λαχτάρα. Αρχικά λένε πως το πανηγύρι γινόταν στα καφενεία κοντά στην εκκλησία για να μεταφερθεί στη συνέχεια δίπλα στη γέφυρα στο καφενείο του «Τζαβολάκη» όπου με αίσθημα χαράς και κεφιού στηνόταν ολοήμερος χορός έπειτα από τη συμμετοχή πολλών οργανοπαιχτών από τα γύρω χωριά.
Το καφενείο που υπάρχει ακόμα, περιστοιχίζεται από τεράστια πλατάνια και λεύκες και από ένα τεχνητό σιντριβάνι που όπως αναφέρουν οι παλαιότεροι κάτοικοι, ήταν ένα μεγάλο φρεάτιο που στην μέση είχε ένα αγωγό ώστε να μεταφέρεται το νερό από την ¨φλέγα¨ των Τουρτούλων. Πάνω στον αγωγό είχαν τοποθετήσει ένα μεγάλο, στρογγυλό δίσκο για να κόβει την πίεση του νερού και να κυλά δημιουργώντας έτσι το πρωτότυπο για την εποχή, σιντριβάνι.
Πηγές
• Σελίδα διαδικτύου Πολιτιστικού Συλλόγου Πραισού
• Έρευνες ετών από τον χωριανός μας Ερρίκο Σκουλούδη,
• Professor James Whitley & Dr Χριστίνα Χατζημιχαήλ Whitley
• Επιμέλεια κειμένου Παθιάκη Ελένη πτυχιούχος τμήματος φιλολογίας Παν. Κρήτης

Η εικόνα ίσως περιέχει: δέντρο, φυτό, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση
Η εικόνα ίσως περιέχει: φυτό, δέντρο, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση
Η εικόνα ίσως περιέχει: υπαίθριες δραστηριότητες
Η εικόνα ίσως περιέχει: φυτό και υπαίθριες δραστηριότητες
Η εικόνα ίσως περιέχει: 17 άτομα

Δεν υπάρχει διαθέσιμη περιγραφή για τη φωτογραφία.

Η εικόνα ίσως περιέχει: βουνό, γρασίδι, φυτό, ουρανός, δέντρο, υπαίθριες δραστηριότητες και φύση

 

Κατηγορία : ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ


Τελευταία Νέα
«Του Φυγέτου ο Μύλος»
ΑΦΙΕΡΩΜΑΤΑ
«Του Φυγέτου ο Μύλος»
Πρόγραμμα κίνησης συνεργείων καταπολέμησης κουνουπιών (22/07/2019-26/07/2019).
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ -ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΗΤΕΙΑ
Πρόγραμμα κίνησης συνεργείων καταπολέμησης κουνουπιών (22/07/2019-26/07/2019).
2ος Γενικός Δολωματικός Ψεκασμός Δακοκτονίας σε Τοπικές Κοινότητες.
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΕΙΣ -ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΗΤΕΙΑ
2ος Γενικός Δολωματικός Ψεκασμός Δακοκτονίας σε Τοπικές Κοινότητες.
Η Περιφέρεια Κρήτης στο Ιάσιο της Ρουμανίας στο πλαίσιο της δια-περιφερειακής συνάντησης του Ευρωπαϊκού έργου iWATERMAP
ΚΡΗΤΗ
Η Περιφέρεια Κρήτης στο Ιάσιο της Ρουμανίας στο πλαίσιο της δια-περιφερειακής συνάντησης του Ευρωπαϊκού έργου iWATERMAP
Oμιλία του Υπουργού Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής κ. Ιωάννη Πλακιωτάκη- Προγραμματικές δηλώσεις
ΑΠΟΨΕΙΣ
Oμιλία του Υπουργού Ναυτιλίας & Νησιωτικής Πολιτικής κ. Ιωάννη Πλακιωτάκη- Προγραμματικές δηλώσεις
Τελική ημέρα αξιολόγησης του Γεωπάρκου
VIDEO ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΣΗΤΕΙΑ
Τελική ημέρα αξιολόγησης του Γεωπάρκου
Βρέθηκε το 8χρονο αγοράκι
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΣΗΤΕΙΑ
Βρέθηκε το 8χρονο αγοράκι
Άνοιξε χθες το βράδυ τις πύλες του το 2ο Φεστιβάλ Πολιτισμού Παράδοσης &Τεχνών στην Σητεία
VIDEO ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΣΗΤΕΙΑ
Άνοιξε χθες το βράδυ τις πύλες του το 2ο Φεστιβάλ Πολιτισμού Παράδοσης &Τεχνών στην Σητεία
Γλέντι στη Σητεία με κοντυλιές από παλιό Σητειακό βιολάτορα
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΣΗΤΕΙΑ
Γλέντι στη Σητεία με κοντυλιές από παλιό Σητειακό βιολάτορα
Ναυτική νάρκη ανιχνεύθηκε στην Κάτω Ζάκρο
ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ ΣΗΤΕΙΑ
Ναυτική νάρκη ανιχνεύθηκε στην Κάτω Ζάκρο